Melkfabriek in de kippenstallen Van Deurzen?

Deze pagina gaat over de ontwikkelingen sinds april 2017. Voor meer informatie over de megastallen van de voormalige eigenaar Van Deurzen en alle perikelen die zich daar sinds 1996 tot april 2017 hebben afgespeeld, verwijzen we naar de pagina Van Deurzen op deze website.


(7 juli 2018)
Afwachten
Het blijft vooralsnog onduidelijk welke kant het opgaat met de leegstaande kippenfarm. Omdat er op 5 juli geen raadsbesluit lag, is de ondernemer nu vrij om zijn eigen koers met het stallencomplex te bepalen. Het gemeentebestuur had met de ondernemer afgesproken dat hij tot 5 juli zou wachten met verdere plannen, in afwachting van een besluit van de gemeenteraad over een alternatieve invulling van de kippenfarm. Het was echter niet de raad, maar een speciaal ingelaste bijeenkomst van het presidium dat op 5 juli besprak wat er moet gebeuren met het raadsvoorstel dat het college naar de raad heeft gestuurd. Besloten werd het voorstel en evt. nieuwe ontwikkelingen aan de orde te stellen tijdens de reguliere carrousel- en raadsvergadering in september. Wat betreft een bestemming als melkfabriek liggen de verhoudingen in de raad nog hetzelfde als eind december.

(4 juli 2018)
Een doorslaggevende stem?
In de beantwoording van raadsvragen van de fractie van Sociaal Groesbeek geeft het gemeentebestuur haar visie op de uitslag van de stemming zoals die op 14 december 2017 in de raad plaatsvond over het voorstel om een intentieovereenkomst voor een melkfabriek aan te gaan. Het voorstel werd met 13 (van de 23) stemmen tegen verworpen; volgens het college waren er zes partijen (11 zetels toen, en ook nu samen 11) die zich duidelijk uitspraken, maar de PvdA die ook tegenstemde, zou zich niet duidelijk tegen deze omzetting naar melkfabriek hebben uitgesproken: 'opstelling afhankelijk van ontsluiting' zo schrijft het college. Naar onze indruk heeft de PvdA-fractie toch wel meer tegengeworpen tijdens de behandeling van het voorstel. Zie ook het verslag dat voormalig fractieleider Thieu Hoeken op 19 december op de website van de PvdA Berg en Dal plaatste: 'Onze fractie had zogenaamd de doorslaggevende stem. Na veel overleg met de gemeentelijke afdeling, de WMG, Groen Links en spontane adviseurs hebben wij tegengestemd, omdat we geen garanties konden krijgen over een drietal eisen aan de voorliggende intentieovereenkomst: 1. Garantie van een goede verkeersafwikkeling (via Wylerbaan), 2. Garantie van goede inpassing in het landschap, 3. Garantie dat het bedrijf NOOIT kan worden uitgebreid. Wij verzochten het college het voorstel terug te nemen en in februari te komen met garanties.' aldus de PvdA. Die garanties zijn niet gekomen. Begrijpelijk, want NIEMAND kan garanderen dat het bedrijf nooit kan worden uitgebreid. Daar gaat namelijk de op dat moment zittende raad over.

(28 juni 2018, aangevuld 3 juli 2018)
Het blijft een hoofdpijndossier
Op 5 juli a.s. staat de toekomst van de kippenfarm opnieuw op de agenda van de gemeenteraad. [Update: het onderwerp is van de agenda gehaald, nadat de wethouder op 28 juni een toelichting op het raadsvoorstel heeft gegeven. In plaats daarvan vindt voorafgaand aan de raadsvergadering een speciale bijeenkomst van het presidium plaats om te bepalen wat er procedureel met het raadsvoorstel moet gebeuren: terug naar het college, of behandelen in een latere carroussel en/of raadsvergadering.]

Omdat er een geldige milieuvergunning uit 2009 is - weliswaar niet meer te gebruiken want het betreft een vergunning voor de sinds 2012 verboden kooihuisvesting - blijven de kippen als een zwaard van Damocles boven de discussie hangen. Want niemand wil kippen! De vraag is of Koolen eigenlijk zelf wel kippen wil, hoewel zijn woordvoerder steeds aangeeft dat bij het uitblijven van een voor hem gunstige oplossing er kippen gaan worden gehouden. Er is namelijk een aanzienlijke investering in de stalinrichting nodig voor het houden van legkippen in volierehuisvesting (een soort scharrelstal in lagen waardoor er meer kippen per m2 kunnen worden geplaatst). Er staat nu alleen een stalgebouw met een verouderde inrichting, defecte bedrading (koperdraad gestolen) en verouderde ventilatie. Volgens het Handboek Kwantitatieve Informatie Veehouderij 2014-2015 (Universiteit Wageningen) kost de inrichting van een volierestal (excl. gebouw) ongeveer 28 euro per henplaats. In dit geval (220.000 kippen) praten we over een investering van 6,2 miljoen euro. Voor het houden van kippen zijn bovendien zgn. pluimveerechten nodig, dus die moeten ook worden aangeschaft (prijs afgelopen 12 maanden ca. 22 euro per kip) of gehuurd. Totale investering: 11 miljoen plus 1,2 miljoen voor het gebouw. Voeg daarbij dat de legkippensector niet beschouwd wordt als een erg winstgevende sector - het zijn vooral familiebedrijven met grotendeels eigen kapitaal - en wij vragen ons af of Koolen als investeerder daar enthousiast over is.

Wij hebben begrepen dat de gemeente een berekening heeft laten opstellen van alle kosten en baten van een kippenfarm, met als conclusie dat er een winstgevend bedrijf valt op te zetten. Daar kunnen vraagtekens bij worden gezet. Als de eierbusiness werkelijk zo lucratief is, zaten er allang kippen in. Nadat de gemeenteraad het plan melkfabriek heeft afgewezen, heeft de ondernemer begin januari 2018 een omgevingsvergunning aangevraagd voor een paar wijzigingen van de stallen t.b.v. pluimveehouderij. Die aanvraag is echter afgewezen, omdat hij de ontbrekende gegevens maar niet aanleverde. Er lijkt dus meer gedreigd te worden met een kippenstal dan dat er werkelijk stappen worden gezet om een nieuwe omgevingsvergunning voor het houden van kippen aan te vragen.

We zijn geen psychologen maar je kunt je best afvragen of Koolen, opgegroeid op een melkveebedrijf in N-Brabant, rijk geworden in de internetbusiness, voortaan als ‘kippenboer’ door het leven wil gaan: het houden van pluimvee heeft in de agrifoodwereld immers een lagere status dan rundvee/melkkoeien. De ondernemer heeft een plan om het grootste melkveebedrijf ter wereld met 1 miljoen koeien te realiseren. Het is moeilijk voor te stellen dat zo’n man die graag groot en internationaal wil denken en dol is op ‘disruptive innovation’, zich in Groesbeek serieus bezig wil gaan houden met traditionele legkippen.

Uitkomsten thema-avond 29 mei 2018
Eind mei vond een bijeenkomst met de raadsfracties plaats over een mogelijke alternatieve invulling van de locatie. Gefaciliteerd door de provincie had het college met transitiedeskundigen om de tafel gezeten en gebrainstorm over andere opties. Van de twaalf ideeen waren drie kanshebbers overgebleven, aldus het college: 'Sport spot' een binnen-/buitensportgebeuren met accommodatie, 'Food village' een markthal met o.a. lokaal voedsel en 'Big barn' een woonconcept voor mensen met een ruimtevretende hobby. Aan de raadsfracties de vraag welke optie de voorkeur heeft. Als terugvalopties werden genoemd 1. legkippen, 2. melkfabriek (daar is ie weer!) en 3. stalling carnavalswagens dwz gemeente koopt locatie op).

De eigenaar is ‘enthousiast’ over een alternatieve invulling, aldus zijn woordvoerder Schiphorst: het moet natuurlijk wel rendabel zijn en niet te lang duren, geen 10 jaar wachten op rendement op zijn investering. Een woonbestemming is de enige optie die in zijn ogen rendement kan opleveren, naast het plan melkfabriek dat tijdens de hele bijeenkomst bleef rondzweven als mogelijke optie. Desgevraagd gaf Schiphorst aan dat zijn voorkeur uitgaat naar (1) kippen, (2) melkfabriek en (3) wonen. Bij wonen ziet hij wel problemen ontstaan met de naburige melkveehouderij, De Linde en Achilles. Overigens zou Koolen bezig zijn met aankoop van een alternatieve locatie voor een melkfabriek.

Aan de aanwezige raadsfracties (GJS ontbrak) werd gevraagd aan te geven waar de voorkeur naar uit gaat. Alles nog informeel, zonder bindende afspraken of toezeggingen. Uit de beantwoording van de vragen werd duidelijk dat het gemeentebestuur op dit moment alleen wil faciliteren d.w.z. bestemmingsplan wijzigen etc., maar niet wil participeren in alternatieve plannen. Het is aan de ondernemer om een optie uit te werken en te realiseren. Het woonconcept en de food village hadden de voorkeur van de aanwezige raadsleden, een sportaccommodatie zag men minder zitten vanwege de aantrekkende verkeersbewegingen en concurrentie met bestaande (gemeentelijke) sportaccommodaties. CDA opperde een hotel voor het groeiend oorlogstoerisme, Groen Links deed de suggestie van een infocentrum voor duurzame energie, het wordt namelijk een hele kluif om de gemeente in 2050 volledig energieneutraal te hebben.

De verantwoordelijke wethouder Verheul concludeerde een voorzichtige voorkeur voor wonen. Niemand zit op kippen te wachten. Deze optie zal op korte termijn nader worden onderzocht, o.a. in overleg met WMG en omwonenden. Het ambtelijk overleg met de WMG heeft inmiddels plaatsgevonden.

(18 april 2018)
Wat gaat er gebeuren met het stallencomplex?
[Update: Op dinsdag 29 mei a.s. houdt de gemeenteraad een openbare informatieavond over de toekomst van de kippenfarm.]
Nadat de gemeenteraad in december niet is meegegaan in het plan van eigenaar en college om een melkfabriek te vestigen in de voormalige kippenstallen, heeft de eigenaar DDG (Dutch Dairy Genetics) aangekondigd verder te zullen gaan met de pluimveehouderij. In januari is daartoe een bouwaanvraag voor een buitenpandige luchtwasser en een lichtstraat ingediend bij de ODRN (Omgevingsdienst Regio Nijmegen die namens de gemeente vergunningen afhandelt). Op 8 maart 2018 heeft de gemeente bekend gemaakt deze aanvraag buiten behandeling te hebben gesteld, vanwege het niet aanleveren van ontbrekende gegevens.

Begin maart werd ook bekend dat het gemeentebestuur heeft overwogen de locatie op te kopen. In totaal gaat het om ca. 4 hectare waarvan ca. 1 ha stallen. Daarbij was het idee om de carnavalsverenigingen uit de nissenhutten bij de voormalige waterzuivering te laten verhuizen naar de stallen en op de vrijgekomen plek van de nissenhutten woningen te bouwen. Conclusie van het college was dat dit nu financieel niet haalbaar is; de kosten van aankoop van de locatie wegen bij lange na niet op tegen de mogelijke opbrengsten van woningbouw. Het is opvallend dat het college deze informatie naar buiten brengt; je zou toch enige discretie verwachten wanneer men serieus overweegt om onroerend goed op te kopen.

Op 9 maart heeft DDP (Dutch Dairy Products, een andere BV die kennelijk de exploitant gaat worden) een brief aan het college gestuurd, met afschrift aan de raad, met daarbij een zgn. Locatiecheck voor legkippen in volièrehuisvesting.
Bij het presidium (voorzitters raadsfracties) dat op 19 april bijeenkomt, ligt nu het voorstel om een (openbare) themaavond over de kippenfarm te houden.

(15 december 2017)
Meerderheid raad gaat niet mee met plan melkfabriek
De gemeenteraad heeft op 14 december 2017 niet ingestemd met het voorstel van het college om zich te committeren aan het plan voor vestiging van een melkfabriek in de sinds 2008 leegstaande kippenstallen van Van Deurzen. Het was de bedoeling van het college een intentieovereenkomst met initiatiefnemer Kees Koolen te sluiten en daarna samen met hem het plan uit te werken. In dat stadium zou het voor de raad moeilijker worden om nog tegen te stemmen. Ter onderbouwing van het voorstel waren er een ambtelijke notitie, een memo van DDP en een rapport van een adviesbureau waaruit zou moeten blijken dat er geen alternatieve locatie voor deze melkfabriek (wenselijk) is.
De tegenstemmers in de raad spraken zich vooral principieel uit tegen het omzetten van agrarische bestemming in bedrijventerrein. Een melkfabriek hoort thuis op een industrieterrein. Ook werd de toename van het vrachtverkeer als een groot probleem gezien.
De WMG is tevreden met de uitkomst van de raadsvergadering. Wij vinden dat een dergelijk ingrijpend plan eerst door de initiatiefnemer moet worden uitgewerkt, zonder verplichtingen voor de gemeente(raad).

Het is nu aan de eigenaar van het stallencomplex om zijn plannen wel of niet bij te stellen. Er is een kans op heropening van de intensieve veehouderij die volgens het bestemmingsplan is toegestaan. Het gemeentebestuur toonde zich het afgelopen jaar geen voorstander van het kippenbedrijf en zag hier veel liever een melkfabriek. Gerefereerd werd o.a. aan de overlast uit het verleden met Van Deurzen. Het is winst dat het college de kippenstal nu als een probleem benoemt. Een kritische benadering m.b.t toekomstige vergunningverlening, rekening houdend met de belangen van omwonenden en het milieu, zou dan ook consequent zijn.

Terzijde: na de brief van de WMG voelde de lokale ZLTO-afdeling zich kennelijk geprikkeld om een reactie te geven. De opmerking over soja verbaast ons. Het is een mythe dat soja slechts in het veevoer terechtkomt als restproduct van de voedingsindustrie. Sterker nog, de groei van het sojateeltareaal in Zuid-Amerika is met name te danken aan de toenemende vraag uit de veehouderij (varkens, kippen, rundvee). Naast ontbossing speelt daarbij ook nog dat voor het overgrote deel een genetisch gemodificeerde sojaboon wordt geteeld die resistent is tegen het herbicide Roundup, dit is de zgn. Roundup Ready soja. De grootschalige teelt gaat dus ook nog gepaard met veelvuldig gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen. In Europa zijn deze sojarassen niet toegelaten, maar de sojabonen zelf zitten wel in ons veevoer. De Nederlandse zuivelsector verplicht sinds 2015 weliswaar de afname van zgn. verantwoorde soja, maar dit is een systeem dat geheel op certificatenhandel is gebaseerd. Het is fysiek dezelfde soja. Niet duurzaam dus.

(1 december 2017)
Te weinig info voor besluit over plan melkfabriek
De WMG heeft in een brief aan de raadsleden gevraagd om voorlopig niet in te stemmen met de intentieovereenkomst die het gemeentebestuur ter goedkeuring aan de raadsvergadering van 14 december heeft voorgelegd. Er is nog te veel onduidelijk, volgens ons zouden er eerst veel meer zaken uitgezocht moeten worden, voordat de gemeente samen met de ondernemer het plan voor de melkfabriek gaat uitwerken met als doel de fabriek te realiseren. Het risico is anders te groot dat de gemeente een nieuw probleem creeert bij het oplossen van een oud maar nog steeds actueel probleem, namelijk het pluimveebedrijf van voorheen Van Deurzen. In de carrouselvergadering (voorbereiding op raadsvergadering) van 30 november is het voorstel van het gemeentebestuur besproken. Een groot deel van de carrouselleden (goed voor bijna de helft van de raadszetels) gaf aan niet mee te gaan met het plan van gemeentebestuur en ondernemer. Een belangrijke reden daarvoor is de omzetting van agrarische grond in bedrijventerrein. Ook werden twijfels geuit over een goede verkeersafwikkeling. Wordt vervolgd in de raad van 14 december.
Het omkatten van agrarische grond naar industrieterrein is een kwestie die de hele regio Arnhem/Nijmegen aangaat, en ook de provincie Gelderland. Ook als men het eens is dat de omzetting nodig is om een lokaal probleem op te lossen, dan nog zal de ladder van duurzame verstedelijking moeten worden toegepast.

(14 november 2017)
Intentieovereenkomst gevraagd
Via de media (bron: deGroesbeek.nl) vernemen we dat de initiatiefnemer voor de melkfabriek het plan eerst wil voorleggen aan de raad voordat het verder wordt uitgewerkt. De reden daarvoor zou zijn dat een verdere uitwerking van de plannen behoorlijk wat kosten met zich mee gaat brengen. Omdat de raad besluit over het vaststellen van het bestemmingsplan, wil Dutch Dairy Products (lees: Kees Koolen) eerst weten hoe de raad denkt over de plannen. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van een intentieovereenkomst waar de raad zich op 14 december over uit gaat spreken. Die intentieovereenkomst legt afspraken over onderzoek naar de haalbaarheid van het plan vast. Het gaat dan onder ander om de ruimtelijke, maatschappelijke en financiële haalbaarheid. Als de partijen tot de conclusie komen dat het plan haalbaar is, wordt bij voorbaat afgesproken om deze in procedure te brengen. Daarmee raken DDP en de gemeente Berg en Dal steeds meer gebonden aan het plan. De vrijblijvendheid loopt stapsgewijs af, aldus de berichtgeving op de groesbeek.nl.

(25 mei 2017)
Een melkfabriek in plaats van kippen?
Op de informatieavond van 13 april hebben gemeente en initiatiefnemer Kees Koolen het plan toegelicht om in plaats van legkippen melk te gaan verwerken in het stallencomplex. De presentaties kunt u hier nog eens nalezen, inclusief info over de landschappelijke inpassing waar op de avond zelf geen tijd meer voor was. Van de gemeente ontvingen wij ook een verslag van de informatieavond.

In aansluiting op deze bijeenkomst heeft de WMG een aantal vragen aan de gemeente gesteld. Ook anderen hebben gereageerd. Van de gemeente ontvingen we vervolgens een beantwoording op deze vragen en reacties.

U kunt hier ook het artikel lezen dat is gepubliceerd in het Groesbeeks Milieujournaal 167/168 (mei 2017).

Gedeputeerde Staten van Gelderland heeft op 16 mei antwoord gegeven op vragen die vanuit Provinciale Staten waren gesteld over de eventuele komst van de melkfabriek.

(7 april 2017)
Nieuwe eigenaar, nieuwe plannen
We hebben uit het nieuws kunnen vernemen dat de nieuwe eigenaar van het (voormalig) kippenbedrijf plannen heeft om op deze locatie in het buitengebied een melkfabriek te beginnen. Op 13 april houdt de gemeente hierover een informatieavond. Een goed moment om de stand van zaken op te maken. In april 2016 is het bedrijf van Van Deurzen via een openbare veiling in handen gekomen van Dutch Dairy Genetics BV uit Vorden. Deze bv is eigendom van booking.com-miljonair Kees Koolen die zoals bekend plannen heeft verkondigd om het grootste melkveebedrijf ter wereld in Brazilie te beginnen. In Nederland heeft hij inmiddels veel commotie veroorzaakt met zijn plan voor een megastal met 1445 stuks rundvee in Wichmond, gemeente Bronckhorst. En nu is hij eigenaar van wat ooit de grootste legbatterij van Nederland was. De vraag is natuurlijk of ons dorp en het milieu iets opschiet met deze grootheidswaan(zin). Melkverwerking (en daarmee bedoelen we niet de zelfkazende boer) is een industriële activiteit die thuishoort op een bedrijventerrein en niet in het agrarisch buitengebied. De WMG wil eerst meer informatie, voordat zij een standpunt bepaalt.

Relevant is ook wat de huidige stand van zaken is m.b.t. de benodigde vergunningen voor een kippenbedrijf. In mei 2010 is er een milieuvergunning voor 232.000 legkippen (in traditionale kooihuisvesting/legbatterij, inmiddels verboden) verleend en onherroepelijk geworden. Er konden echter geen kippen worden gehouden, omdat er geen geldige Natuurbeschermingswetvergunning aanwezig was. Die is in 2015 verleend door de provincie; deze vergunning gaat over de ammoniakuitstoot en de gevolgen daarvan voor Natura2000-gebieden. Waar het voorheen niet mogelijk was om een vergunning te krijgen voor nieuwe activiteiten, omdat er al sprake was van flinke overbelasting van de natuur, kwamen er door de invoering van het salderingsprincipe wel mogelijkheden. Van Deurzen heeft daarvan gebruik gemaakt en 'ammoniak' gekocht van twee andere Groesbeekse bedrijven. Een van deze bedrijven was niet meer actief, maar de milieuvergunning was nog niet ingetrokken (de gemeente voert daarin helaas geen actief beleid). Het beroep dat tegen deze vergunningverlening is ingesteld bij de Raad van State, werd helaas afgewezen. Het rechtscollege oordeelde in haar uitspraak dat voldaan is aan de regels voor externe saldering.